Z Małopolska w II Wojnie Światowej

DOBROWOLSKI Stanisław Wincenty.   
Urodzony w 1915 r. Syn Stanisława (urodzonego w 1873 r., profesora Wydziału Lekarskiego Uniwersytetu Jagiellońskiego, zmarłego w 1917 r. Ukończył studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego. W czasie studiów należał do Akademickiego Związku Pacyfistów. Wstąpił do Polskiej Partii Socjalistycznej. W 1938 r. odbył praktykę w Międzynarodowym Biurze Pracy w Genewie. Należał do Polskiej Partii Socjalistycznej Wolność Równość Niepodległość. Używał pseudonimów „Staniewski” i „Stanisław”. Od 12 marca 1943 r. był przedstawicielem Polskiej Partii Socjalistycznej Wolność Równość Niepodległość w krakowskiej Radzie Pomocy Żydom „Żegota” i zarazem jej przewodniczącym. Jego konspiracyjne biuro techniczne mieściło się przy ul. Jagiellońskiej 11. Koordynował działania Rady w całym dystrykcie krakowskim. Organizował pomoc dla Żydów w obozach w Bochni, Mielcu, Płaszowie, Przemyślu, Stalowej Woli, Szebniach i Tarnowie. Przekazywał pieniądze, jedzenie i dokumenty dla ukrywających się po tzw. stronie aryjskiej. Przeciwdziałał szantażom i antysemickiej propagandzie niemieckiej. Gromadził materiały na temat zbrodni przeciw Żydom. W 1943 r. współorganizował przewiezienie z obozu janowskiego we Lwowie do Krakowa Maksymiliana Boruchowicza i Janiny Hescheles. Pomagał ukrywającemu się reżyserowi teatralnemu Michałowi Weichertowi. Wybrano go w pierwszej połowie 1945 r. na członka Wojewódzkiego Komitetu Robotniczego Polskiej Partii Socjalistycznej w Krakowie[1]. W grudniu 1945 r. doprowadził wraz z Bolesławem Dobiją do aresztowania znanego im ze swej kolaboranckiej działalności funkcjonariusza Kripo Bolesława Uliaszewskiego. Był współzałożycielem Ligi do Walki z Rasizmem. Należał do jej zarządu. Był członkiem Krajowej Rady Narodowej[2]. Wybrano go z ramienia „odrodzonej” Polskiej Partii Socjalistycznej do Sejmu Ustawodawczego. Pełnił funkcję sekretarza Rady Naczelnej Polskiej Partii Socjalistycznej. Pracował w Ministerstwie Żeglugi, a później w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Przeszedł do służby dyplomatycznej. Był ambasadorem w Danii, później w Grecji. Należał do Międzynarodowej Komisji Kontroli w Wietnamie. Działał w Stowarzyszeniu Autorów ZAiKS.
Zmarł w 1993 r.         
Odznaczony Medalem „Sprawiedliwy Wśród Narodów Świata” (4 września 1979 r.), Medalem 50. Rocznicy Powstania w Getcie Warszawskim.  
Był żonaty. Miał syna Jacka.
IPN Kr 075/32 WRN-PPS województwo krakowskie kryptonim „V-2”; Kozik Zenobiusz, Partie i stronnictwa polityczne w Krakowskiem, Kraków 1975, s. 448; Mariańscy Maria i Mieczysław, Wśród przyjaciół i wrogów. Poza gettem w okupowanym Krakowie, Kraków 1988, s. 101; Prekerowa Teresa, Przewodniczący Krakowskiej Żegoty Stanisław Wincenty Dobrowolski 22 VI 1915-8 IX 1993, Biuletyn Żydowskiego Instytutu Historycznego 1993 nr 1-2 (165-166); Strzembosz Tomasz, Fałszerstwo, „Dzieje Najnowsze” 1983 nr 4 s. 125;



[1] IPN Kr 075/32 WRN-PPS województwo krakowskie kryptonim „V-2”, t. 1, k. 39, Stary WKR PPS, 25 VI 1945 r.

[2] Kozik Zenobiusz, Partie i stronnictwa polityczne w Krakowskiem, Kraków 1975, s. 448;