Z Małopolska w II Wojnie Światowej

FRĄCZYSTY Stanisław.   
Urodzony w 1917 r. w Chochołowie. Do 1939 r. pracował w gospodarstwie rodziców. Był lekkoatletą i narciarzem. W lipcu 1939 r. zaprzysiężono go w Chochołowie do Dywersji Pozafrontowej. Używał pseudonimu „Staszek”. Przeszedł do Placówki Zakopane Obwodu Nowy Targ w Inspektoracie Nowy Sącz Związku Walki Zbrojnej. 19 listopada 1939 r. został aresztowany i osadzony w siedzibie zakopiańskiego gestapo w „Palace”. W lutym 1940 r. zwolniono go z „Palace”. Od marca 1940 r. był kurierem tatrzańskim w sieci o kryptonimie „Turbacz”. 19 marca 1940 r. wysłano go z Budapesztu z transportem pieniędzy do Generalnego Gubernatorstwa. Przeprowadził do Generalnego Gubernatorstwa pułkownika Jana Ziętarskiego i Jana Mazurkiewicza. Starł się w Budapeszcie z Janem Wacławem Felczakiem o prawo przeprowadzenia do Generalnego Gubernatorstwa marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego, czemu Jan Wacław Felczak był przeciwny (wg. innych źródeł Jan Wacław Felczak o przeprowadzeniu Edwarda Rydza-Śmigłego do okupowanej Polski dowiedział się przypadkiem po fakcie). 24 października 1941 r. przeprowadził do Generalnego Gubernatorstwa marszałka Edwarda Rydza-Śmigłego i jego adiutanta majora Bazylego Rogowskiego. Ukrył ich u Karola Skorusy. 27 października 1941 r. dotarł z nimi do Krakowa, a później przewiózł ich do Warszawy. 24 lutego 1942 r. został aresztowany w Podczerwonem gdzie ukrywał się u siostry. Był więziony i torturowany przez Rudolfa Benewitza, Romana Kniecińskiego, Bruno Mazurkiewicza i Roberta Weissmana w siedzibie zakopiańskiego gestapo w „Palace”. Wywieziono go do KL Auschwitz. W 1944 r. został przeniesiony do KL Buchenwald. Przeżył wojnę. W 1947 r. wrócił do Kraju. Prowadził gospodarstwo rolne w Chochołowie.
Odznaczony Krzyżem Srebrnym Orderu Wojennego Virtuti Militari V klasy i Krzyżem Walecznych.  
Filar Alfons, Leyko Michał, Palace - katownia Podhala, Warszawa 1970, s. 119, 122; Filar Alfons, Opowieści tatrzańskich kurierów, Warszawa 1969, s. 137, 248, 255, 256; Filar Alfons, Za pasem broń. (Z dziejów ruchu oporu na Podhalu), Warszawa 1989, s. 19; Jost Henryk, Zakopane czasu okupacji, Warszawa 1989, s. 19; Leczykiewicz Sylwester, Konfederacja Tatrzańska, Warszawa 1969, s. 27; Lubaś-Harny Marek, Frączysty i jego bohater, „Gazeta Krakowska” 1999 nr 6 s. 12; Mianowski Tomasz, Schroniska górskie w Karpatach Polskich w latach 1939-1945, Warszawa 1987, s. 68; Wawrzyniak Eugeniusz, Kurierzy podziemia, Warszawa 1989, s. 57; Zieliński Ryszard, Obraz okupowanego Krakowa, „Wojskowy Przegląd Historyczny” 1975 nr 3, s. 353;