Z Małopolska w II Wojnie Światowej

GUZIK Józef.          
Urodzony 9 kwietnia 1915 r. w Pławowicach. Od 1927 r. mieszkał w Gruszowie. W 1934 r. wstąpił do Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici”. W 1935 r. założył koło Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” w Gruszowie i został jego prezesem. W kwietniu 1936 r. brał udział w manifestacji chłopskiej w Racławicach. Uczestniczył w strajku rolnym w sierpniu 1936 r. w Nowym Brzesku. Za udział w tym strajku został skazany przez Sąd w Kielcach. W latach 1938- 1939 służył w 51. pułku piechoty w Brzeżanach. W kampanii wrześniowej 1939 r. walczył w stopniu kaprala. Od października 1939 r. współtworzył konspirację ludową. Używał pseudonimów „Gil” i „Szpak”. W latach 1940-1942 był szefem łączności w Komendzie Obwodu Miechów Batalionów Chłopskich. W 1943 r. został komendantem Obwodu Miechów Ludowej Straży Bezpieczeństwa. Obsesyjnie sprzeciwiał się współpracy z Armią Krajową. Należał do kierownictwa Okręgu Krakowskiego Batalionów Chłopskich. Uczestniczył w posiedzeniu wiosną 1944 r. w domu Stanisława Nowaka "Klin" w Przybysławicach. Wspólnie z Józefem Stefanem Zastawnym „Trzon” sporządzili dla majora Bolesława Ostrowskiego „Nieczuja” listę ludowców zamordowanych przez Armię Krajową. W 1944 r. proponował Norbertowi Michcie żeby szukał meliny dla sowieckiej grupy spadochronowej „Zefir” w okolicach Luborzycy i u. Walentego Adamczyka „Granit”. Oskarżał Józefa Malarę "Olgierd", że jego oddział dokonał napadu na Pawła Wirka w Prandocinie, oraz obrabował z obuwia, pościeli i biżuterii Bolesława i Walerię Wiejaków. Na jego polecenie Bronisław Pilawski „Burza” i Władysław Dąbrowski „Kłos” przeprowadzili 5 października 1944 r. akcje wywłaszczeniowe w Giebułtowicach i u księdza Tomasza (?) Głowackiego. Odebrał w domu Stanisława Nowaka „Klin” w Przybysławicach przyrzeczenie organizacyjne od Apoloniusza Józefowicza „Strzemię” i Stanisława Szareckiego „Beniowski”, oraz wyznaczył ich na stanowiska dowódcy i zastępcy dowódcy batalionu im. Stefana Okrzei (zaprzecza temu Walenty Adamczyk, który utrzymuje że w październiku 1944 r. w porozumieniu z Janem, a nie Stanisławem, Nowakiem „Klin” i Janem Kałwą „Sęk” to on powierzał funkcje dowódcze w batalionie – na stanowiskach pełniących obowiązki, warunkowo, zgodnie z poleceniem Bolesława Ostrowskiego „Tysiąc”). Wg Stanisława Szareckiego „Marek” nigdy nie dowodził nawet drużyną ani patrolem bojowym. Nie brał udziału w żadnej akcji zbrojnej. Wg Wacława Maja „Grudzień” (prawdopodobnie był to Roman Kułaga) po wkroczeniu Sowietów zakazał członkom Ludowej Straży Bezpieczeństwa wstępowania do Milicji Obywatelskiej. Po 1945 r. był prezesem Zarządu Powiatowego Związku Młodzieży Wiejskiej „Wici” w Krakowie. W sierpniu i wrześniu 1947 r. był świadkiem w tzw. „procesie krakowskim” kierownictwa Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość oraz działaczy Polskiego Stronnictwa Ludowego. Zeznał, że Mieczysław Kabat jako oficer Batalionów Chłopskich pomagał w 1944 r. sowieckim skoczkom. Studiował na Wyższej Szkole Nauk Społecznych i w Studium Spółdzielczym Uniwersytetu Jagiellońskiego. Obronił pracę magisterską z ekonomii. Pracował jako asystent profesora Kazimierza Majewskiego na Uniwersytecie Jagiellońskim. Był starszym inspektorem inwestycji w Wojewódzkim Zarządzie Spółdzielczości Pracy w Krakowie. Został awansowany na stopień majora. Należał do środowiska byłych członków Batalionów Chłopskich w krakowskim ZBoWiD[1]. Na Konferencji Okręgowej Związku, przypominając o wcześniejszym szykanowaniu środowiska, optował za napisaniem historii antyniemieckiej konspiracji bez podziałów politycznych[2]. Brał udział w spotkaniu ludowców 11 lutego 1968 r. w Związku Bojowników o Wolność i Demokrację razem z Janem Mazurkiem, Mieczysławem Kabatem, Jerzym Matusem, Józefem Sznajderem (z Nowego Sącza), Józefem Marcinkowskim, Tadeuszem Sewerynem, Janem Garncarczykiem, Walentym Adamczykiem, Kaletą, Nowakiem (adwokatem) [3].   
Zmarł 16 czerwca 1989 r. Został pochowany na cmentarzu Rakowickim w Krakowie.           
Odznaczony Srebrnym Krzyżem Virtuti Militari V klasy, Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych. 
IPN-Kr 010-10268 Grupowa sprawa ewidencyjno-obserwacyjna Rzeźnik Stefan, Bomba Marian; Adamczyk Walenty, Ocena książki Józefa Guzika „Racławickie wyzwania”, „Zeszyty Historyczne ZW ZBOWiD w Krakowie” 1988 nr 3, s. 46, 48, 62, 63; Guzik Józef, Działacze i partyzanci Ziemi Miechowskiej 1939-1945, Wawrzeńczyce 1983, s. 24; Michta Norbert, Wspomnienia znad Nidzicy, Warszawa 1970, s. 176; Nekrolog, „Dziennik Polski” 1989 nr 143, s. 5; Terlecki Ryszard, Dyktatura zdrady. Polska w 1947 roku, Kraków 1991, s. 103; Ważniewski Władysław, Walki partyzanckie nad Nidą 1939 – 1945, Warszawa 1969, s. 298; 304;