Z Małopolska w II Wojnie Światowej

KUŁAGA Roman.

Druga (błędna) wersja nazwiska Roman KAŁUGA. Urodzony 24 kwietnia 1915 r. w Goszycach. W latach 1938-1939 służył w 51. pułku piechoty w Brzeżanach. W stopniu kaprala walczył we wrześniu 1939 r. Dostał się do niemieckiej niewoli. Zbiegł z konwoju. Od października 1939 r. działał w ludowej konspiracji. Używał pseudonimu „Sikora”. W latach 1940 – 1942 był komendantem gminy Luborzyca, komendantem II Podobwodu Ludowej Straży Bezpieczeństwa. W stopniu kaprala dowodził oddziałem partyzanckim. Wg Józefa Guzika dowodził akcją 26 lipca 1944 r. kiedy jego oddział razem z oddziałami Władysława Deji „Korzon”, Adama Habera "Łuk" i Jana Perlika „Kruk” atakował posterunek policji w Kocmyrzowie. (Walenty Adamczyk twierdzi że w ogóle nie brał udziału w akcji, Alina Fitowa pisała że jego oddział Ludowej Straży Bezpieczeństwa dawał osłonę dla tej akcji od strony Proszowic, do akcji dołączył dopiero podczas rozbrajania policji granatowej kiedy zszedł z ubezpieczenia i rozpoczął ostrzeliwanie budynku.) Został ranny w czasie tej akcji od własnego rykoszetu i przetransportowany na punkt sanitarny Zielonego Krzyża. 27 lipca 1944 r. powrócił po zabiegu chirurgicznym do oddziału w rejon Marszowic. Wg. Józefa Guzika 27 lipca 1944 odmówił Walentemu Adamczykowi i Franciszkowi Kozerze „Karp” oddania broni zdobytej podczas akcji na posterunek w Kocmyrzowie. 28 lipca 1944 r. jego oddział wspólnie z oddziałami Adama Habera „Łuk” i Stanisława Tekielskiego „Wisiara” atakował pociąg w Łuczycach. Po wkroczeniu Sowietów wg Wacława Maja „Grudzień” (prawdopodobnie to on sam używał tego nazwiska i pseudonimu) odmówił - powołując się na swego dowódcę Józefa Guzika „Marek” - przydzielenia członków Ludowej Straży Bezpieczeństwa do załogi posterunku Milicji Obywatelskiej w Luborzycy. Po 1945 r. prowadził gospodarstwo rolne. Był radnym Gminnej Rady Narodowej w Luborzycy i Powiatowej Rady Narodowej w Proszowicach. Adamczyk Walenty, Ocena książki Józefa Guzika „Racławickie wyzwania”, Zeszyty Historyczne ZW ZBOWiD 1988 nr 3 Kraków, s. 42, 43, 46; Guzik Józef, Działacze i partyzanci Ziemi Miechowskiej 1939-1945, Wawrzeńczyce 1983, s. 33, 60; Łuczywo Tadeusz, Prześlica Zygmunt, Kowal Jan, Gwoli prawdzie historycznej, „Za Wolność i Lud” 1985 nr 9, s. 12; Ważniewski Władysław, Walki partyzanckie nad Nidą 1939 – 1945, Warszawa 1969, s. 228, 231;